Paradijs is een serieuze optie

Het klinkt misschien gek, maar als je een paar jaar tuiniert kun je niet tot een andere conclusie komen. Als je van de grond af/uit biologisch tuiniert, goed voor de bodem zorgt en hem tegelijkertijd zoveel mogelijk met rust laat, dan wordt je tuin elk jaar een krachtiger, gezondere plek die meer weerstand heeft tegen plagen en rampjes en waar als vanzelf steeds meer balans en steeds diverser leven ontstaat. Ja ik heb luizen op mijn rozen, maar inmiddels ook ontzettend veel mieren en lieveheersbeestjes en oorwurmen en samen met de steeds mooier bloeiende roos hebben ze een balans gecreëerd waar ik helemaal niets anders meer aan hoef te doen dan mijn roos af en toe wat compost te geven en een keer per jaar te snoeien.

Overvloed is een rechtstreeks gevolg van balans

En dus ben ik ook zeker niet de enige die zo over grond, landbouw en voedselvoorziening denkt. Geoff Lawton, een van de grondleggers van de permacultuur beweging, heeft het als lijfspreuk: we can garden our way out of the food crisis. Want als je landbouwgebied leert behandelen als een tuin, als een permanente structuur vol meerjarige gewassen in combinatie met één- en tweejarige gewassen, dan kan je landbouwtuin of voedselbos niet anders dan elk jaar meer en diverser en gezonder voedsel produceren. Dat zit dan als het ware in het systeem gebakken. Balans brengt overvloed voort. Zo werkt de natuur.

Oude paradigma’s gaan uit van schaarste en strijd, dus is de oplossing altijd: meer strijd

Hoewel paradijsvorming allang bewezen is, en zichtbaar plaatsvindt in iedere biologische moestuin, blijven de oude paradigma’s van schaarste, strijd en efficiëntie voor veel mensen nog steeds erg krachtig. De gedachtegang werkt waarschijnlijk als volgt: het is al zo moeilijk om de wereld te voeden, alleen iets dat nog moeilijker is zou hier het antwoord op kunnen zijn. Dus is er een constante neiging om te investeren in nog meer efficiëntie en nog meer controle. Grond is in deze denkwijze niet een levend organisme maar een per gewas te voeden en te controleren substraat. Het is helaas een theorie die zijn eigen bewijs creëert, want als je grond een paar jaar goed hebt uitgeput met kunstmest, onnodig omploegen en het vervolgens een hele winter kaal achterlaat, dan is grond vaak ook niet meer geworden dan een substraat.

Niet terug naar, maar met de natuur

Ik stel hier nadrukkelijk niet dat we ‘terug’ naar de natuur moeten. Ik stel dat we onze op dit moment echt exploderende kennis over dna, over nanotechnologie of over computerkracht en robotica veel beschaafder tespectvoller, dienstbaarder en bescheidener moeten leren inzetten. Niet willen domineren en controleren, maar kennis en toepassingen ontwikkelen vanuit nieuwsgierigheid en verwondering. Want als je echt naar de principes en methodes van de natuur leert kijken, en ze leert volgen, ja, dan is paradijs wereldwijd met gemak een serieuze optie. Daar ben ik van overtuigd.

Het is te gemakkelijk om ieder onderzoek dat bewijst dat natuurlijke biotopen op nog nauwelijks door ons te doorgronden manier vol intelligentie en communicatie blijken te zitten, weg te wuiven naar het domein van de geitewollen sok en te stellen dat deze mensen fantasievol terug willen naar vroeger. Het is andersom, deze onderzoeken laten glimpjes zien van hoe ongelofelijk intelligent natuurlijke systemen opereren en hoe het komt dat deze systemen soms al miljarden jaren levensvatbaar blijken te zijn. Ik denk dat wij mensen op een compleet foute stoel zijn gaan zitten ten opzichte van de intelligentie van deze planeet en daar nu een paar forse rekeningen voor gepresenteerd krijgen.

Van Akker naar Bos en naar een nieuwe economie

Daarom ben ik bezig om het van Akker naar Bos congres te organiseren. Want ik ben er van overtuigd dat werkelijke verandering van systemen begint met de aarde, de bodem. Als we goed voor de bodem gaan zorgen, zal de aarde ons overvloed geven.

Het congres duurt een hele week en gaat in essentie over twee zaken: kennisoverdracht en nieuwe verbindingen met als doel om heel snel meer en echt rendabele hectares voedselbos in Nederland te realiseren die vervolgens rendabel kunnen gaan opereren. Mark Shepard, auteur van het echt ontzettend goede boek Restoration Agriculture/Herstellende landbouw, komt van 24 tot 28 november naar Nederland. Hij geeft eerst vier dagen workshops en de week sluit af met het van Akker naar Bos congres. Van hem kunnen we echt leren hoe we van nu naar daar komen. Daar gaat zijn boek over.

Ik ben één van de mede organisatoren, juist omdat ik verdienmodellen wil ontwikkelen die vanuit die aarde opbouwen en de primaire producent aan het roer zet. Ik heb daar een heel plan voor in ontwikkeling en wil hier tijdens het congres, op de laatste workshopdag nog zeker een goede discussie over voeren. Lees Zonder planeet kan er geen profit voor de people zijn voor meer informatie over de online marktplaats voor (permacultuur)boeren.

Het congres is over een kleine 8 weken realiteit. Eén van de workshops is al vol, de andere lopen ook erg hard, ik kan nu al zeggen dat er een zeer interessante groep mensen bij elkaar komt en als je echt serieus bezig bent met het maken van nieuwe economie mag je deze week eigenlijk niet missen.

Kom ook naar het van Akker naar Bos congres.

Foto van eigen oogst gemaakt door de mensen van voedselbos Ketelbroek.