Telkens komt de vraag op een andere manier weer langs: moeten we geen richtlijnen opstellen voor Social Media gebruik. Klanten vragen erom, en er worden overal discussies over gevoerd. Het lijkt een zinvolle actie, maar ik wil er niet aan. Ik begrijp de behoefte aan zwemles wel, maar richtlijnen en regels leren je niet zwemmen en zullen een tijdelijk en zinloos verschijnsel blijken.

Sociale media brengen geen nieuw gedrag

Zodra organisaties te maken krijgen, of actief worden op Social Media, ontstaat de discussie of bij nieuw gedrag nieuwe regels horen. Maar als je er even langer over nadenkt, moet je toch al snel tot de conclusie komen dat  Social Media in esentie niet zoveel nieuwe soorten gedrag heeft gebracht. Het succes ervan wordt nu juist bepaald door het gegeven dat Sociale Media zo perfect aansluiten op gedrag dat we allang hadden. Wel hebben ze aan bestaand menselijk gedrag nieuwe verschijningsvormen, nieuwe schaal en mogelijkheden gegeven. Maar ook voordat er Youtube was, werden er al voorstellingen tussen de schuifdeuren gegeven hoor. En ook in de kroeg vonden we het al leuk om te roddelen. En visitekaartjes wisselden we ook al uit voordat er Linkedin was. We kunnen het nu alleen heel veel makkelijker en sneller en onze kennisenkringetjes zijn steeds grotere cirkels geworden. Dat is echt nieuw. Maar, het belangrijkste echt nieuwe gegeven is het feit dat dat wat je deelt, vindt of vertoont vervolgens nooit meer verdwijnt.

Ons bestaande gedrag wordt nu op grote schaal zichtbaar en voor eeuwig vastgelegd

Deze twee gegevens: schaal en digitale eeuwigheid, vormen de kern van de angst die de raadgever is voor de roep om regels. Als je je mening geeft bij de koffieautomaatl, dan verdwijnt hij weer in de tijd en je kan altijd later nog zeggen dat je het nooit zo had bedoeld. Ook kan je, terwijl je praat, inschatten hoe je mening valt bij de ontvanger. Online werkt dat allemaal anders. Meningen kunnen heel anders terecht komen dan jij bedoelde en ze komen vooral, voordat je het weet, overal terecht en zijn dan niet meer terug te halen.

De manier waarop alle media nu aan elkaar verknoopt raken maken dat iedereen, zodra hij of zij een enigszins modern apparaat in handen heeft, of hij het wil of niet, een online werkelijkheid creëert. En wat je nu ziet is dat er een hele groep mensen verstart aan de rand van dit enorm prachtig opgetuigde zwembad en dat een ander groep mensen vrolijk van glijbaan naar waterbubbel dwarrelt, volkomen vrij feestend in dit nieuwe bad vol prachtige mogelijkheden.

Zwemmen leer je niet door regels, maar door te oefenen

We gaan dus allemaal zwemmen, of we het kunnen of niet en ons gespartel kan nog jaren na dato een rol kan spelen bij bijvoorbeeld een sollicitatie. Dat is waar we met z’n allen wat mee moeten. En dat vat je niet in regeltjes. Regels vertellen je wel hoe je moet zwemmen, maar kunnen het je nooit leren. Dat lukt je alleen als je oefent. Deze nieuwe schaal van ons gedrag en de eeuwige vastlegging ervan vergt van ons allemaal een persoonlijke en nieuwe vorm van bewustzijn over ons eigen publieke persona. We zijn altijd in een publiek zwembad, altijd on stage en onze kunstjes blijven eeuwig in de timeline.

Er is ook geen scheiding meer tussen de werk-persoon en de privé-persoon. En dat is wel iets waar organisaties hun personeel bewust van kunnen maken en waarover je in organisaties de discussie kunt starten. Want meer dan ooit zijn de medewerkers het bedrijf.  De online werkelijkheid van de medewerkers is levend onderdeel geworden van de online werkelijkheid van het bedrijf en vice versa. Ook daar zijn de cirkels verbonden.

Het is een zeer fascinerende ontwikkeling: er is niks nieuws onder de zon en tegelijkertijd is er een enorme sociale verschuiving gaande waarin het individu steeds machtiger en tegelijk steeds kwetsbaarder wordt, een transparantie waarin te veel mensen zich -mijns inziens- nog veel te naïef bewegen en daar zouden we het over moeten hebben, niet over richtlijnen om iets onder controle te krijgen dat allang ieders controle ontglipt.